- Betaalvereniging Nederland
- Betaalproducten & diensten
- Digitale euroSubmenu
Digitale euro: digitaal publiek betaalmiddel naast contante euro
Digitale euro is publiek geld
In een wereld die steeds digitaler wordt, heeft de Europese Centrale Bank (ECB) samen met de Europese Commissie (EC) de digitale euro op de agenda gezet. Door de opkomst van digitaal betalen en de groeiende populariteit van cryptovaluta zien zij een behoefte aan een digitale vorm van de euro. De digitale euro is bedoeld als aanvulling op contant geld en op bestaande digitale betaalmiddelen, om Europa’s monetaire en financiële onafhankelijkheid te beschermen.
Dit is het verschil tussen digitaal geld bij een bank en de digitale euro: digitaal bankgeld is een vordering op commerciële banken, terwijl de digitale euro een directe vordering op de ECB is. De ECB staat als het ware garant voor iedere digitale euro. Daardoor is een tegoed in digitale euro's niet afhankelijk van het financiële welzijn van een commerciële bank.
Wat is het doel van de digitale euro?
Één van de belangrijkste argumenten voor een centraal uitgegeven digitale euro is het beschermen van de Europese monetaire en financiële autonomie. Daarmee kunnen Europeanen minder afhankelijk worden van buitenlandse betaaldienstverleners en valuta.
De ECB ziet de digitale euro als een monetair anker. Het is een directe vordering op de ECB en dat zorgt voor een stabiele waarde, ongeacht het welzijn van commerciële banken. Dat draagt bij aan de stabiliteit van het monetaire systeem, ook in tijden van economische onzekerheid.
Daarnaast wordt contant geld steeds minder gebruikt en de digitale euro kan een publiek digitaal alternatief bieden. Met digitale euro's op een smartphone kun je 'offline' betalen, zonder toegang tot het internet, net als met contante euro's. Een 'offline' digitale euro biedt dus een goede terugvaloptie voor 'online' pinbetalingen bij grootschalige uitval van het internet.
Waar staan we nu?
De ECB en de Europese Commissie werken naast elkaar aan de ontwikkeling van de digitale euro. De Commissie bereidt wetgeving voor om een juridisch kader voor de digitale euro te scheppen. De ECB voert een onderzoek uit naar de technische en beleidsmatige aspecten. De ECB is afhankelijk van het wetgevingsproces om de digitale euro uiteindelijk te kunnen invoeren. Het wetgevingsproces is een voorwaarde voor de invoering en uitgifte door de ECB en ondersteunt de implementatie van de digitale euro.
Na uitgebreid onderzoek door de ECB tussen 2021 en 2023, heeft de Europese Commissie medio 2023 een wetsvoorstel voor de digitale euro gepubliceerd. Dit wetsvoorstel moet eerst worden goedgekeurd door de Raad van de Europese Unie en vervolgens door het Europees Parlement, voordat het wettelijke kader definitief is vastgesteld. Pas daarna kan de ECB besluiten om de digitale euro daadwerkelijk in te voeren en uit te geven. Daarvoor moet de noodzakelijke infrastructuur dan eerst nog worden gerealiseerd. Die betaalinfrastructuur zou naar verwachting rond 2028 operationeel kunnen zijn, maar afhankelijk van het wetgevende traject kan dat langer duren.
In de huidige plannen spelen betaaldienstverleners, vooral banken, een belangrijke rol bij de eventuele invoering van de digitale euro. Banken worden in die plannen verantwoordelijk voor het aanbieden van digitale 'wallets' voor consumenten (digitale euro-portemonnee voor smartphones). Dat omvat onder andere de verificatie van gebruikers, het opnemen en storten van digitale euro’s in en uit de wallet vanuit een bankrekening en het uitvoeren van transacties met de wallet. Voor mensen zonder bankrekening moeten alternatieve verificatiemethoden worden ontwikkeld en manieren om digitale euro's op te nemen en op te slaan.
Overigens zal een digitale euro niet leunen op blockchain-technologie; de implementatie zal gebaseerd zijn op een centraal beheerd systeem.
Positie van de Betaalvereniging
De Betaalvereniging heeft als doel het Nederlandse betaal-ecosysteem te bevorderen en benadert de digitale euro vanuit deze doelstelling. Het Nederlandse betaal-ecosysteem is zeer goed ontwikkeld en kent geen bijzondere problemen. Nederland loopt binnen de eurozone voorop in elektronisch betalen aan de toonbank en kent goede maatschappelijke afspraken over het behoud van de infrastructuur voor contant geld. Voor online betalingen tussen betaalrekeningen heeft Nederland de efficiënte betaalmethode iDEAL. Door de overname van iDEAL door European Payments Initiative, zal dat opgaan in de Europese betaalmethode Wero.
In dit licht biedt de digitale euro geen nieuwe perspectieven voor Nederland. De belangrijkste toegevoegde waarde van een digitale euro voor Nederland is de mogelijkheid om er offline mee te betalen (zonder internetverbinding). Daardoor kan er bijvoorbeeld met digitale euro’s worden betaald als er een storing is met gangbare betaalmethoden die een online verbinding met banken nodig hebben, zoals kaartbetalingen.
De voortgang van de processen bij de Europese Commissie en bij de ECB wijzen erop dat de digitale euro in enige vorm en op enig moment wordt ingevoerd. De Betaalvereniging analyseert de implicaties van de plannen van de EU en de ECB voor haar leden. Met onze brede kennis en ervaring in het digitale betalingsverkeer leveren wij een bijdrage aan een kwalitatief hoogwaardige uitkomst. Een digitale euro moet een aanvulling zijn op het huidige aanbod van betaalmethoden, zonder die uit de markt de drukken.
Onze aandacht richt zich nu op het wetgevende kader voor de digitale euro. Wij spannen ons ervoor in dat het digitale betalingsverkeer in Nederland met de komst van een digitale euro betrouwbaar, toegankelijk, veilig en betaalbaar blijft.
Werkgroep Digitale Euro
De Betaalvereniging heeft een functionele en technische werkgroep opgezet om het ontwerp van de digitale euro en de integratie in het Nederlandse betaalsysteem te onderzoeken en om hieruit inzichten voor het verdere ontwerpproces te verkrijgen.
Werkzaamheden
Deze werkgroep richt zich onder meer op het uitwisselen van kennis over het zogeheten Digital Euro Service Platform (DESP), waaronder de technische implementatie van het DESP:
- Analyseren van DESP-componenten.
- Inventariseren van de rol van PSP's.
- Beoordelen van de impact op huidige systemen.
- Ontwikkelen van een lijst met use-cases voor de digitale euro.
Deelnemers
De werkgroep bestaat uit technische experts van Nederlandse banken, betaalinstellingen, de Betaalvereniging, de Nederlandse Vereniging van Banken en De Nederlandsche Bank.
Doelstellingen
De werkgroep heeft tot doel om inzichten en aanbevelingen voor het ontwerp en de integratie van een digitale euro te formuleren.
Contact over digitale euro
Wilt u zich aanmelden voor de Werkgroep Digitale Euro of heeft u vragen over de digitale euro? Vul dan onderstaand contactformulier in.