Instant Payments Verordening

De publicatie van de Instant Payments Verordening (IPR of Instant Payments Regulation) verplicht banken, betaalinstellingen en elektronischgeldinstellingen binnen de EER om Instant Payments aan te bieden, wanneer gewone overboekingen voor betaalrekeningen aanbieden. Met de IPR zullen Instant Payments in euro's vanaf eind 2025 volledig beschikbaar zijn voor alle burgers, ondernemingen en instellingen die in EER-landen (inclusief de EU) een betaalrekening aanhouden. De IPR zorgt dat Instant Payments betaalbaar en veilig zijn en overal in de EER zonder belemmeringen kunnen worden verwerkt.

Wettekst Instant Payments Verordening

De Instant Payments Verordening bestaat uit amendementen op verschillende wetteksten:

• De SEPA Verordening
• De Verordening grensoverschrijdende betalingen in de EU
• De Richtlijn betreffende het definitieve karakter van de afwikkeling van betalingen in betalings- en afwikkelingssystemen
• De herziene Richtlijn betaaldiensten (PSD2)

De belangrijkste wijzigingen zitten in de SEPA Verordening, met de invoeging van artikelen 5a t/m 5d uit de IPR. Hier volgen in hoofdlijnen deze vier ingevoegde artikelen, inclusief implementatietijdlijnen:

5a. Betaaldienstverleners die binnen of buiten de eurozone traditionele Europese overboekingen in euro's aanbieden aan betaaldienstgebruikers, moeten ook Europese Instant Payments in euro's aanbieden. Tijdlijn:

• Banken binnen de eurozone moeten Instant Payments vanaf 9 januari 2025 kunnen ontvangen en vanaf 9 oktober 2025 kunnen versturen.
• Betaalinstellingen en elektronischgeldinstellingen binnen de eurozone moeten Instant Payments kunnen ontvangen en versturen vanaf 9 april 2027.

5b. De tarieven voor Instant Payments in euro's mogen niet hoger zijn dan die voor traditionele Europese overschrijvingen (SCTs). Tijdlijn:

• Betaaldienstverleners binnen de eurozone moeten hier vanaf 9 januari 2025 aan voldoen.

5c. Betaaldienstverleners moeten een Verification of Payee dienst aan hun betaalrekeninghouders (particulier en zakelijk) gratis aanbieden bij het overboeken, zowel voor Instant Payments als voor klassieke Europese overboekingen. Tijdlijn:

• Betaaldienstverleners binnen de eurozone moeten vanaf 9 oktober 2025 een Verification of Payee dienst aanbieden.

5d. Aanbieders van Instant Payments in euro's moeten een geharmoniseerde sanctiescreeningsprocedure volgen, waarbij een verschuiving plaatsvindt van transactiescreening naar rekeninghouder-screening. Tijdlijn:

• Betaaldienstverleners binnen de eurozone moeten hier vanaf 9 januari 2025 aan voldoen.

Zie ook ons gedetailleerde overzicht van alle sub-artikelen onder de ingevoegde artikelen 5a t/m 5d uit de IPR.

Zie ook ons complete overzicht van de implementatietijdslijn voor verschillende aanbieders in de eurozone.

Rapportageverplichtingen voor PSPs

De IPR verplicht betaaldienstverleners om de volgende gegevens te rapporteren aan de bevoegde autoriteiten (AFM en DNB in Nederland):

1. De hoogte van de kosten voor credit transfers (SCT) en instant credit transfers (SCT Inst) en van de kosten voor betaalrekeningen, te rapporteren aan de AFM.
2. Het aandeel afwijzingen als gevolg van het toepassen van de gerichte financiële beperkende maatregelen uit art. 5d, afzonderlijk berekend voor binnenlandse en grensoverschrijdende betaaltransacties, te rapporteren aan DNB.

De IPR schrijft voor dat PSPs op 9 april 2025 voor het eerste moeten rapporteren, met gegevens vanaf 26 oktober 2022 tot het einde van het voorgaande kalenderjaar. De Europese Bankenautoriteit (EBA) is verantwoordelijk voor de Implementation Technical Standards (ITS) met een rapportagemethodiek, -instructies en -sjablonen. Op 4 februari 2025 heeft de EBA het concept van de finale ITS gepubliceerd, inclusief de finale sjablonen met instructies. De finale ITS is een aantal maanden later gepubliceerd dan voorzien in de wetgeving.

Vanwege de vertraagde publicatie van de finale ITS, stelt de EBA voor om de deadline voor de eerste rapportageverplichtingen uit te stellen met 12 maanden, naar 9 april 2026.

Dit betekent dat de sector een jaar langer de tijd zou krijgen voor de eerste rapportage. Bovendien moet de EBA de komende periode ook nog de taxonomie, het datamodel en de validatieregels ontwikkelen. Met het uitstellen van de deadline zou de sector de tijd krijgen om dit allemaal te implementeren. De Europese Commissie moet het voorstel nog officieel goedkeuren.

Op de website van DNB staat ook informatie over de IPR.

Acties vanuit de Betaalvereniging

Betaalvereniging Nederland staat haar leden op verschillende vlakken bij om op tijd te kunnen voldoen aan de vereisten van de Instant Payments Verordening. Wij hebben een werkstroom ingericht voor leden die al Instant Payments aanbieden; deze groep kijkt onder andere naar een collectieve interpretatie van de wettekst. Daarnaast is er een werkstroom voor leden die onder de wetgeving vallen en nog geen Instant Payments aanbieden. Met hen werken wij samen in intervisiegroepen.

Wij informeren leden en andere betrokken partijen doorlopend over nieuwe ontwikkelingen rond de Instant Payments Verordening, via onze website, in nieuwsbrieven en met periodieke informatiebijeenkomsten.

Voor vragen over de Instant Payments Verordening, kunt u ons e-mailen op: IPRegulation@betaalvereniging.nl. U kunt ook contact met ons opnemen via het onderstaande contactformulier.

Contactformulier