Betaaljournaal 5

Nieuwsbrief Betaalvereniging Nederland

Hopelijk hebben jullie allen genoten van een supermooie zomervakantie. De meesten zullen deze inmiddels achter de rug hebben en zijn weer opgeladen begonnen met hun werkzaamheden. Veelal online, net als voor de zomer. Graag had ik jullie allemaal weer spoedig persoonlijk willen ontmoeten, maar dat zit er voorlopig niet in gezien de richtlijnen van het kabinet. Wij hebben daarom de komende tijd diverse online activiteiten in petto. Een persoonlijke uitnodiging daarvoor sturen we per mail. En voor wie er niet bij kan zijn, is er altijd het verslag op onze website.
In deze nieuwsbrief kunnen jullie lezen over ontwikkelingen rondom Instant Payments, het Cybersecuritybeeld Nederland 2020, het einde van de Centrale Rekeningnummer Administratie en vertelt collega Remco Ruiter over smishing. Veel leesplezier!
Piet Mallekoote, algemeen directeur

 

In dit Betaaljournaal:

 

Instant Payments

Juli: nieuw maandrecord voor Instant Payments

Tussen verschillende Nederlandse banken (interbancair) zijn er in juli ruim 33 miljoen Instant Payment-transacties verwerkt. Daarmee werd een nieuw maandrecord gevestigd. Het aantal Instant Payments tijdens het weekend groeit ook gestaag. Zo werd zaterdag 25 juli, met ruim 1 miljoen transacties, een top-3-weekend-dag.

ECB: settlement van Instant Payments via TIPS

Het uiteindelijke doel van Instant Payments is om EU-burgers in staat te stellen om altijd en overal real-time elektronische betalingen in euro’s te verrichten, van en naar elk euroland, zowel onderling (met gewone overboekingen), als aan de kassa (bijvoorbeeld met een smartphone), als online (bijvoorbeeld in webwinkels).

Voorwaarde hiervoor is dat alle ruwweg 6000 banken in de eurozone elkaar met Instant Payments kunnen bereiken. Om die interoperabiliteit tussen verschillende banken te bevorderen heeft de Europese Centrale Bank in november 2018 een aparte settlement-interface voor TARGET2 gelanceerd: TARGET2 Instant Payments Settlement (TIPS). Bovendien heeft de ECB op 24 juli bekendgemaakt dat alle op TARGET2 aangesloten betaaldienstverleners (overwegend banken) die deelnemen aan SCT Inst (de standaard voor Instant Payments in de eurozone), liefst vóór 2022 bij TIPS een zogeheten liquiditeitsrekening in gebruik nemen. Wat banken precies moeten doen om tegemoet te komen aan deze wens van de ECB, moet in de aanloop naar 2022 duidelijk worden.

Liquiditeitsrekeningen om Instant Payments veilig af te dekken
Een liquiditeitsrekening in TIPS is een soort borgstelling van een bank, voor uitgaande Instant Payments die wel reeds zijn afgeleverd bij de uiteindelijke begunstigden bij andere banken maar die nog niet via TARGET2 tussen de betrokken banken verrekend konden worden. Instant Payments worden namelijk onmiddellijk, 24 uur per dag en 7 dagen per week volledig afgehandeld tussen betaler en begunstigde terwijl TARGET2 alleen op werkdagen, tijdens kantooruren een paar keer per dag de posities tussen banken kan verrekenen.

Interbancair verrekenen via TARGET2 en TIPS
Met TARGET2 worden van oudsher alle eurobetalingen tussen verschillende banken in de eurozone op werkdagen een paar keer per dag onderling bij de ECB verrekend (gesettled). Voor Instant Payments is er iets extra nodig om de tijd tussen twee periodieke verrekingen via TARGET2 te overbruggen. Dat gebeurt onder andere met TIPS.

Automated Clearing Houses als alternatief voor TIPS
Daarnaast bieden commerciële, direct op TARGET2 aangesloten geautomatiseerde clearinginstellingen (ACH’s, Automated Clearing Houses) oplossingen voor het veilig verrekenen van Instant Payments tussen verschillende banken, zoals equensWorldline en EBA Clearing. ACHs kunnen zich van TIPS onderscheiden met aanvullende mogelijkheden bovenop de SCT Inst standaard, zoals een snellere verwerking (sneller dan 10 seconden).

Alle ACHs die Instant Payments volgens de SCT Inst standaard aanbieden zouden bij voorkeur ook vóór 2022 hun interbancaire verrekensystemen (settlement-systemen) op een nader te bepalen wijze aan TIPS moeten koppelen. Op deze manier zouden binnen een paar jaar alle banken in de EU die Instant Payments aanbieden, onderling bereikbaar worden, ook banken die hun IPs in beginsel door de diverse commerciële ACHs laten afhandelen.

European Payment Council: bereik van betaalrekeningen voor Instant Payments

Op 7 augustus maakte de European Payments Council (EPC) kenbaar dat 56% van alle deelnemers aan de standaard voor gewone euro-overboekingen (SCT of SEPA Credit Transfer), inmiddels ook deelneemt aan de EU-standaard voor Instant Payments (SCT Inst). Dit betekent dus ook dat 44% van de gewone SCT-deelnemers nog géén overeenkomst voor SCT Inst met de EPC heeft gesloten. De EPC stelt dat een betaalrekening bij iedere bank die aan beide betaalstandaarden deelneemt, bereikbaar moet zijn voor zowel SCT als SCT Inst, voor alle inkomende betalingen.

 

Cybersecuritybeeld Nederland 2020

In juni is het jaarlijkse Cybersecurity Beeld Nederland uitgekomen van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in nauwe samenwerking met het Nationaal Cyber Security Centrum.
Het CSBN 2020 laat zien dat er nog steeds kwetsbaarheden zijn, maar ook digitale kansen. Onze maatschappij is in grote mate afhankelijk van digitale processen. De afhankelijkheid is door COVID-19 alleen maar toegenomen. Analoge terugvalopties zijn niet altijd voorhanden en de kans op digitale incidenten en de impact daarvan nemen daardoor toe. Het afgelopen jaar hebben zich verschillende incidenten voorgedaan die het beeld uit het CSBN 2020 illustreren, zoals de problemen met Citrix, ransomware bij de Universiteit Maastricht en de onbereikbaarheid van 112 naar aanleiding van een storing bij KPN.
Lees het volledige Cybersecuritybeeld Nederland 2020…

 

Einde Centrale Rekeningnummer Administratie

Met de centrale uitgifte van rekeningnummers werd jarenlang geregeld dat de laatste 10 posities van alle Nederlandse IBANs:

  1. altijd voldeden aan de elfproef én
  2. voor iedere IBAN in heel Nederland altijd uniek waren.

Deze afspraken vonden hun oorsprong in het pré-SEPA tijdperk, maar de houdbaarheid daarvan was beperkt omdat daardoor het totale aantal beschikbare rekeningnummers ontoereikend zou worden.

De afgelopen jaren liepen er verschillende projecten om voor de collectieve bank- en betaaldiensten die aan de Centrale Rekeningnummeradministratie waren gekoppeld, een andere, meer efficiënte uitgifte van IBANs in te richten. Op 1 juli ging stilletjes de knop om en daarmee kwam een einde aan tientallen jaren Centrale Rekeningnummeradministratie.

Betaaldienstverleners (in de praktijk overwegend banken) kunnen voortaan zelfstandig Nederlandse IBANs aanmaken en uitgeven conform de ISO-standaard 13616 voor IBANs.

Voor die nieuwe zelf uitgegeven Nederlandse IBANs is de landcode dan altijd NL, gevolgd door twee controlegetallen. Daarna volgt de Nederlandse bankcode van vier letters die voor iedere bank verschillend is. De laatste 10 posities van een nieuwe Nederlandse IBAN mag iedere bank voortaan volledig zelf bepalen. Het gevolg is dus dat voortaan twee verschillende IBANs van twee verschillende banken, voor de laatste 10 posities achter de bankcode gelijk kunnen zijn.

 

Campagne Senioren en Veiligheid

Op 1 september 2020 start het ministerie van Justitie en Veiligheid de campagne Senioren en Veiligheid, waarin senioren concrete tips krijgen om te voorkomen dat ze slachtoffer worden en wat ze moeten doen als het wel gebeurt. Onder de slogan ‘Maak het oplichters niet te makkelijk’ wordt gedurende vier weken aandacht besteed aan verschillende vormen van criminaliteit: meekijken bij pinnen, babbeltrucs, hulpvraagfraude (via bijvoorbeeld WhatsApp) en phishing. Diverse partijen hebben aangegeven het campagnemateriaal te verspreiden via hun kanalen. Wij doen dat natuurlijk via veiligbankieren.nl.

 

Reacties op consultaties in Nederland en Europa

De Betaalvereniging treedt regelmatig op als spreekbuis van haar leden als het gaat om gezamenlijke belangen in het betalingsverkeer. Bijvoorbeeld in het geval van nationale en Europese consultaties. Deze zomer zit er vol mee: zo gaf de Europese Commissie gelegenheid voor input van stakeholders op de Retail Payment Strategy die zij gaan formuleren. De Commissie publiceert haar strategie naar verwachting in het derde kwartaal van dit jaar. De Betaalvereniging gaf, in samenspraak met leden, input op deze consultatie, net als ruim 180 andere instellingen en personen. Een van de boodschappen die wij aan de Commissie meegaven: verdere Europese harmonisatie van het betalingsverkeer is wenselijk en dient tevens overal in de Unie een stap vooruit te zijn. Convergentie naar een op wereldschaal toonaangevende infrastructuur voor het betalingsverkeer zou de Europese ambitie moeten zijn.

Interchange-vergoedingen

Ook in Nederland vond een voor de betaalinfrastructuur belangrijke consultatie plaats: in december van dit jaar loopt de bestaande regeling af die bij debitkaartbetalingen de binnenlandse interchange-vergoedingen (de afwikkelingsvergoeding die bij een kaarttransactie ten gunste komt van de kaartuitgever) maximeert. De regeling die ervoor in de plaats komt werd door het Ministerie van Financiën in juli ter consultatie aan de markt aangeboden. In het voorstel geldt een maximum van twee cent per individuele transactie. Samen met de leden heeft de Betaalvereniging gereageerd. Belangrijk is dat de bestaande marktpraktijk van bilaterale tariefafspraken (lager dan het wettelijk maximum) ook onder de nieuwe regeling mogelijk blijft.

European Data Protection Board

Ten slotte bracht de zomer ook nog een consultatie van de European Data Protection Board (EDPB). Die publiceerde in juli concept-richtlijnen die ingaan op het samenspel van PSD2 en AVG. Deze richtlijnen moeten duidelijkheid brengen in de complexe samenhang, mogelijk met verstrekkende gevolgen voor het gebruiken en verwerken van rekeninginformatie door PSD2-betaaldienstaanbieders. Samen met privacydeskundigen van de leden zal de Betaalvereniging zelf reageren en ook input leveren voor de reactie van Europese koepels.

 

Update smishing

Remco Ruiter is Liaison officer publiek-private samenwerking bij de Betaalvereniging. Hij praat ons bij over smishing en andere telecom-gerelateerde fraude.

 

Meer evenementen en activiteiten

Cijfers

Meer cijfers? Bezoek factsheet.betaalvereniging.nl

 

Agenda

  • 14 september – Free lunch met Inge van Dijk en De Nieuwe Knikkers, de uitnodiging heeft u per mail ontvangen.
  • 5 t/m 8 oktober – SIBOS
  • 27 oktober  – Betaalvereniging  Seminar Informatiebeveiliging
  • 12 november – Betaalvereniging Jaarcongres, de uitnodiging ontvangt u per mail.

Ledenbulletin

Naast dit Betaaljournaal geeft de Betaalvereniging ook Ledenbulletins uit. De bulletins verschijnen meestal een paar keer per maand en hebben betrekking op een specifiek thema. Misschien bent u lid, maar ontvangt u deze bulletins nog niet. Via secretariaat@betaalvereniging.nl kunt u zich op de verzendlijst laten plaatsen.

 

Aanmelden Betaaljournaal

Ook benieuwd wat de nieuwste ontwikkelingen zijn in het betalingsverkeer? Blijf op de hoogte via Betaaljournaal. U kunt zich hier aanmelden.

Aanmelden Betaaljournaal

Archief betaaljournaal

Sluiten
Woordenlijst bekijken